وابستگی به مواد مخدر، شامل دو بخش جسمی و روانی است. وابستگی جسمی باعث میشود بدن نسبت به مواد حساسیت پیدا کند و ترک ناگهانی آن با درد، بیقراری و اختلالات فیزیولوژیک همراه باشد. وابستگی روانی نیز ایجاد اشتیاق شدید، اضطراب و اختلال در کنترل رفتارها میکند. کاهش ایمن این وابستگی نیازمند ترکیبی از روشهای پزشکی، روانشناختی و حمایتی است.
۱. کاهش وابستگی جسمی به صورت کنترلشده
ترک تدریجی با کاهش دوز دارو: یکی از روشهای ایمن ترک مواد، کاهش تدریجی میزان مصرف است تا بدن فرصت سازگاری داشته باشد و علائم ترک کاهش یابد.
دارودرمانی تحت نظر پزشک: استفاده از داروهای کمکی مانند متادون، بوپرنورفین و برخی داروهای آرامبخش میتواند درد و بیقراری ناشی از ترک را کاهش دهد.
مراقبتهای پزشکی منظم: بررسی وضعیت جسمی، فشار خون، ضربان قلب و عملکرد کبد و کلیه در طول ترک اهمیت زیادی دارد تا خطرات جسمی کاهش یابد.
۲. کاهش وابستگی روانی
مشاوره و رواندرمانی: جلسات رواندرمانی فردی و گروهی کمک میکند تا بیمار با انگیزه و مهارتهای مقابلهای، وسوسه و اضطراب ناشی از ترک را مدیریت کند.
تکنیکهای آرامسازی و ذهنآگاهی: مدیتیشن، تنفس عمیق، یوگا و تمرینهای آرامسازی ذهنی میتوانند اضطراب، وسوسه و علائم روانی ترک را کاهش دهند.
حمایت اجتماعی و گروههای حمایتی: مشارکت در گروههای ترک اعتیاد، خانواده و دوستان قابل اعتماد باعث تقویت انگیزه و احساس امنیت میشود.
۳. تغییر سبک زندگی
فعالیت بدنی منظم: ورزش سبک و مستمر، ترشح هورمونهای طبیعی آرامبخش بدن را تحریک میکند و خلق و خوی بیمار را بهبود میبخشد.
تغذیه سالم: مصرف غذاهای مقوی و پرپروتئین و اجتناب از مواد محرک مانند کافئین و شکر، باعث ثبات خلق و کاهش علائم ترک میشود.
ایجاد محیط بدون محرک: دوری از دوستان و مکانهای مرتبط با مصرف مواد، نقش مهمی در جلوگیری از وسوسه و بازگشت به مصرف دارد.
کاهش ایمن وابستگی جسمی و روانی به مواد مخدر نیازمند ترکیب دارودرمانی، رواندرمانی و حمایت اجتماعی است. برنامهریزی دقیق و همراهی متخصصان باعث افزایش شانس موفقیت ترک و کاهش خطر عود میشود.
منابع داخلی:
رضایی، س. (۱۳۹۹). روشهای کنترل وابستگی جسمی در بیماران ترک اعتیاد. مجله علوم پزشکی ایران، ۲۳(۴)، ۵۰-۶۲.
احمدی، ن. (۱۴۰۰). راهکارهای کاهش وابستگی روانی به مواد مخدر و بهبود کیفیت زندگی بیماران. نشریه سلامت روان ایران، ۱۰(۳)، ۲۴-۳۵.
*****
درباره کلینیک
اولین مرکز درمان سوء مصرف مواد با مجوز رسمی از دانشگاه علوم پزشکی استان گیلان
کلینیک ترک اعتیاد پویان (سال تاسیس : 1385)
دکتر سیده زهرا پیرو نذیری
ساعت کار صبح ها 9 الی 13 و عصر ها 17 الی 21
آدرس : رشت – خیابان مطهری – بین مسجد چهار برادران و سه راه حاجی آباد – ساختمان حکمت – طبقه 2
تلفن : 013-32330485
013-32341501
