بارداری یکی از حساس‌ترین دوره‌های زندگی مادر و جنین است؛ دوره‌ای که سلامت جسمی و روانی مادر تأثیر مستقیمی بر رشد و تکامل جنین دارد. اما وقتی مادر در دوران بارداری به مواد مخدر یا برخی داروهای اعتیادآور وابستگی دارد، نوزاد ممکن است حتی پیش از تولد در معرض این مواد قرار بگیرد و پس از تولد با عوارضی روبه‌رو شود که یکی از مهم‌ترین آن‌ها سندرم ترک نوزاد یا سندرم محرومیت نوزادی (Neonatal Abstinence Syndrome – NAS) است.
این سندرم می‌تواند باعث لرزش بدن، گریه‌های شدید، بی‌قراری، اختلال خواب، مشکلات تغذیه و در موارد شدیدتر تشنج شود. بسیاری از خانواده‌ها تصور می‌کنند با تولد نوزاد، تأثیر مواد مصرف‌شده توسط مادر به پایان می‌رسد؛ درحالی‌که گاهی تازه پس از قطع ارتباط خونی نوزاد با مادر، علائم وابستگی و محرومیت خود را نشان می‌دهند.
در این مقاله بررسی می‌کنیم سندرم ترک نوزاد چیست، چرا اتفاق می‌افتد، چه علائمی دارد و پزشکان چگونه می‌توانند به نوزادان مبتلا کمک کنند.
سندرم ترک نوزاد (NAS) چیست؟
سندرم محرومیت نوزادی یا NAS مجموعه‌ای از علائم جسمی و عصبی است که ممکن است در نوزادانی مشاهده شود که در دوران جنینی در معرض برخی مواد مخدر، به‌ویژه مواد افیونی (اوپیوئیدها)، قرار گرفته‌اند.
در دوران بارداری، مواد مصرف‌شده توسط مادر می‌توانند از طریق جفت وارد جریان خون جنین شوند. در نتیجه، بدن جنین نیز در معرض اثرات این مواد قرار می‌گیرد و ممکن است به آن‌ها وابستگی جسمی پیدا کند.
پس از تولد، ارتباط خونی نوزاد با مادر قطع می‌شود و دریافت ماده‌ای که بدن او به آن عادت کرده بود، متوقف می‌شود. در این شرایط ممکن است علائم محرومیت یا همان ترک ظاهر شوند.
نکته مهم این است که NAS به معنای اعتیاد روانی نوزاد نیست؛ بلکه به واکنش جسمی و عصبی بدن او به قطع مواجهه با ماده وابستگی‌آور اشاره دارد.
همچنین تمام نوزادانی که مادرانشان سابقه مصرف مواد دارند، الزاماً به NAS مبتلا نمی‌شوند. احتمال بروز و شدت علائم به نوع ماده، مقدار مصرف، مدت و الگوی مصرف، زمان آخرین مواجهه و عوامل فردی نوزاد بستگی دارد.
چه موادی می‌توانند باعث سندرم ترک نوزاد شوند؟
قرار گرفتن جنین در معرض برخی مواد اعتیادآور و داروهای خاص می‌تواند پس از تولد مشکلاتی ایجاد کند. البته نوع عوارض در همه مواد یکسان نیست و همه آن‌ها الزاماً سندرم محرومیت کلاسیک ایجاد نمی‌کنند.
مهم‌ترین مواد و داروهای مرتبط عبارت‌اند از:
۱. تریاک و مشتقات آن
تریاک و مواد افیونی از جمله موادی هستند که می‌توانند از طریق جفت به جنین منتقل شوند. در صورت مصرف مداوم، نوزاد ممکن است پس از تولد علائم محرومیت را تجربه کند.
علائمی مانند بی‌قراری، لرزش، گریه شدید، اختلال خواب و مشکلات گوارشی در این نوزادان قابل مشاهده است.
۲. هروئین
هروئین یکی از مواد افیونی پرخطر در دوران بارداری است. مصرف آن علاوه بر احتمال ایجاد سندرم ترک نوزاد، با افزایش خطر زایمان زودرس، محدودیت رشد جنین و وزن کم هنگام تولد همراه است.
۳. متادون
متادون دارویی است که در درمان وابستگی به مواد افیونی استفاده می‌شود. مصرف آن در دوران بارداری ممکن است باعث وابستگی جسمی جنین و بروز علائم محرومیت پس از تولد شود.
بااین‌حال، نکته بسیار مهم این است که درمان نگهدارنده با متادون در مادران باردار، تحت نظارت پزشک، می‌تواند از بسیاری از خطرات مصرف غیرقانونی و بی‌ثبات مواد افیونی جلوگیری کند.
مادر بارداری که تحت درمان با متادون قرار دارد، نباید به‌صورت خودسرانه مصرف دارو را قطع کند؛ زیرا قطع ناگهانی ممکن است برای مادر و جنین خطرناک باشد.
۴. شیشه (مت‌آمفتامین)
مصرف شیشه در دوران بارداری می‌تواند رشد و سلامت جنین را تحت تأثیر قرار دهد. افزایش خطر زایمان زودرس، وزن کم هنگام تولد و مشکلات عصبی و رفتاری از نگرانی‌های مهم در این زمینه است.
بااین‌حال، باید توجه داشت که علائم ناشی از مواجهه جنین با مت‌آمفتامین لزوماً همان سندرم ترک کلاسیک اوپیوئیدی نیستند و ممکن است بیشتر به شکل اختلالات تنظیم رفتار و وضعیت عصبی ظاهر شوند.
۵. ترامادول
ترامادول یک داروی مسکن با اثرات اوپیوئیدی است که مصرف طولانی‌مدت آن در دوران بارداری می‌تواند باعث بروز علائم محرومیت در نوزاد شود.
در یک گزارش موردی منتشرشده در مجله دانشگاه علوم پزشکی تهران، سندرم محرومیت ناشی از ترامادول در نوزاد بررسی شده است. این موضوع نشان می‌دهد حتی برخی داروهایی که در ابتدا با هدف تسکین درد مصرف می‌شوند، در صورت مصرف نامناسب یا وابستگی می‌توانند برای نوزاد خطرآفرین باشند.
علائم سندرم ترک نوزاد چیست؟
علائم NAS معمولاً در ساعات یا روزهای نخست پس از تولد ظاهر می‌شوند؛ اما زمان شروع آن‌ها به نوع ماده مصرف‌شده، مدت اثر ماده و شرایط نوزاد بستگی دارد. برای مثال، در مواجهه با متادون ممکن است علائم با تأخیر بیشتری نسبت به برخی مواد افیونی کوتاه‌اثر ظاهر شوند.
شدت علائم نیز در نوزادان مختلف متفاوت است. بعضی نوزادان علائم خفیفی دارند، درحالی‌که برخی دیگر به مراقبت‌های تخصصی و بستری در بخش مراقبت‌های ویژه نوزادان (NICU) نیاز پیدا می‌کنند.
مهم‌ترین علائم عبارت‌اند از:
۱. لرزش دست‌ها و پاها
یکی از نشانه‌های قابل توجه سندرم ترک نوزاد، لرزش اندام‌ها است. این لرزش ممکن است هنگام گریه، تحریک شدن یا حتی در حالت استراحت مشاهده شود.
در برخی موارد، نوزاد نسبت به صدا، نور و تماس فیزیکی حساسیت بیشتری نشان می‌دهد.
۲. گریه‌های شدید و غیرطبیعی
نوزادان مبتلا به NAS ممکن است گریه‌های طولانی، شدید و با صدای زیر داشته باشند. گاهی آرام کردن آن‌ها دشوار است و حتی پس از شیر خوردن یا در آغوش گرفته شدن نیز به‌راحتی آرام نمی‌شوند.
۳. اختلال در خواب
این نوزادان ممکن است برای مدت طولانی نتوانند بخوابند یا خواب بسیار کوتاه و ناآرامی داشته باشند.
اختلال در چرخه خواب و بیداری می‌تواند باعث خستگی بیشتر نوزاد و دشوارتر شدن مراقبت از او شود.
۴. مشکلات تغذیه و شیر خوردن
برخی نوزادان مبتلا به سندرم ترک در مکیدن و بلعیدن شیر مشکل دارند. ممکن است هنگام شیر خوردن بی‌قرار شوند، به‌خوبی سینه مادر را نگیرند یا به دلیل مشکلات گوارشی، تغذیه مناسبی نداشته باشند.
این مسئله می‌تواند به کاهش وزن و کم‌آبی بدن منجر شود.
۵. اسهال و استفراغ
اختلالات دستگاه گوارش از دیگر نشانه‌های احتمالی NAS است. اسهال، استفراغ، برگشت شیر و تغذیه نامناسب ممکن است در این نوزادان مشاهده شود.
در صورت تداوم این علائم، خطر کم‌آبی و اختلال در تعادل الکترولیت‌های بدن افزایش پیدا می‌کند.
۶. افزایش تنفس و تعریق
برخی نوزادان ممکن است دچار تعریق زیاد، گرفتگی بینی، عطسه‌های مکرر، تنفس سریع و افزایش دمای بدن شوند.
این علائم باید توسط پزشک بررسی شوند؛ زیرا ممکن است دلایل دیگری مانند عفونت نوزادی نیز داشته باشند.
۷. تشنج در موارد شدید
در موارد شدید، به‌خصوص در نوزادانی که علائم محرومیت قابل توجهی دارند، احتمال بروز تشنج وجود دارد.
تشنج در نوزاد یک وضعیت اورژانسی است و نیاز به ارزیابی و درمان فوری دارد.
سندرم ترک نوزاد چه زمانی شروع می‌شود؟
یکی از سؤالات مهم خانواده‌ها این است که اگر مادر در دوران بارداری مواد مصرف کرده باشد، نوزاد چند ساعت یا چند روز بعد از تولد علائم ترک را نشان می‌دهد؟
پاسخ به این سؤال به نوع ماده مصرف‌شده بستگی دارد.
نوع ماده زمان احتمالی شروع علائم
هروئین و اوپیوئیدهای کوتاه‌اثر معمولاً طی ۲۴ تا ۴۸ ساعت
متادون اغلب طی ۲۴ تا ۷۲ ساعت و گاهی دیرتر
بوپرنورفین معمولاً طی ۲۴ تا ۷۲ ساعت و گاهی با تأخیر
ترامادول متغیر و وابسته به الگوی مصرف
این زمان‌ها تقریبی هستند و نمی‌توان از روی آن‌ها به‌تنهایی وجود یا نبود سندرم ترک را تشخیص داد.
برای مثال، ممکن است نوزادی در روز اول زندگی وضعیت نسبتاً طبیعی داشته باشد، اما در روزهای بعد علائم محرومیت در او ظاهر شوند. به همین دلیل، نوزادانی که سابقه مواجهه با مواد افیونی در دوران جنینی دارند، باید برای مدت مناسب و بر اساس نوع ماده و نظر متخصص تحت نظر باشند.
سندرم ترک نوزاد چگونه تشخیص داده می‌شود؟
تشخیص NAS تنها بر اساس مشاهده یک علامت مانند گریه یا لرزش انجام نمی‌شود. پزشک برای تشخیص دقیق، سابقه مصرف مواد توسط مادر، وضعیت بارداری، معاینه نوزاد و مجموعه علائم بالینی را بررسی می‌کند.
یکی از ابزارهای شناخته‌شده برای ارزیابی این وضعیت، مقیاس فینگان (Finnegan Neonatal Abstinence Scoring System) است.
در این روش، علائمی مانند موارد زیر بررسی و امتیازدهی می‌شوند:
– لرزش و افزایش تحریک‌پذیری عصبی
– گریه شدید و غیرقابل آرام شدن
– اختلال در خواب
– مشکلات تغذیه و مکیدن
– اسهال و استفراغ
– تعریق و عطسه
– تغییرات تنفسی و دمای بدن
هرچه شدت و تعداد علائم بیشتر باشد، امتیاز نوزاد افزایش پیدا می‌کند. پزشک با توجه به امتیازها، وضعیت عمومی نوزاد و پروتکل درمانی مرکز، درباره نوع مراقبت تصمیم می‌گیرد.
البته مقیاس فینگان تنها روش ارزیابی نیست و در برخی مراکز از روش‌های مبتنی بر عملکرد نوزاد مانند Eat, Sleep, Console نیز استفاده می‌شود.
آیا آزمایش می‌تواند مصرف مواد توسط مادر را مشخص کند؟
در برخی شرایط، پزشک ممکن است آزمایش ادرار مادر یا نوزاد، آزمایش مکونیوم (اولین مدفوع نوزاد) یا نمونه‌های دیگر را درخواست کند.
این آزمایش‌ها می‌توانند به شناسایی مواجهه با برخی مواد کمک کنند؛ اما محدودیت‌هایی دارند و نتیجه منفی آن‌ها لزوماً به معنای نبود مواجهه نیست.
همچنین آزمایش مثبت به‌تنهایی برای تشخیص NAS کافی نیست و باید در کنار علائم بالینی تفسیر شود.
عوارض سندرم ترک نوزاد چیست؟
سندرم ترک نوزاد تنها به بی‌قراری و گریه محدود نمی‌شود. در صورت شدید بودن علائم یا دریافت نکردن مراقبت مناسب، ممکن است مشکلات دیگری نیز ایجاد شوند.
مهم‌ترین عوارض احتمالی عبارت‌اند از:
۱. کاهش وزن و اختلال در رشد: مشکلات تغذیه، استفراغ و اسهال می‌توانند دریافت مواد مغذی را کاهش دهند و مانع افزایش وزن طبیعی نوزاد شوند.
۲. کم‌آبی بدن: اسهال، استفراغ و تغذیه نامناسب ممکن است باعث از دست رفتن آب و املاح ضروری بدن شوند.
۳. اختلال در تنظیم سیستم عصبی: تحریک‌پذیری شدید، لرزش و در موارد خاص تشنج از مشکلات عصبی احتمالی هستند.
۴. بستری طولانی‌تر در بیمارستان: نوزادانی که علائم شدیدتری دارند، ممکن است به مراقبت و پایش طولانی‌تری نیاز پیدا کنند.
۵. مشکلات احتمالی رشد و تکامل: در برخی نوزادان، به‌ویژه در صورت وجود مواجهه‌های متعدد با مواد، مشکلاتی در زمینه رشد، یادگیری، توجه و رفتار در آینده گزارش شده است.
البته باید تأکید کرد که بروز مشکلات رشدی در آینده قطعی نیست و نمی‌توان تمام عوارض احتمالی را صرفاً به NAS نسبت داد. عواملی مانند زایمان زودرس، شرایط تغذیه‌ای، محیط خانوادگی، وضعیت سلامت مادر و مصرف هم‌زمان چند ماده نیز نقش دارند.
آیا همه نوزادان مادران معتاد دچار سندرم ترک می‌شوند؟
خیر. یکی از تصورات اشتباه درباره اعتیاد در دوران بارداری این است که تمام نوزادان مادران مصرف‌کننده مواد، حتماً با علائم شدید ترک متولد می‌شوند.
واقعیت این است که احتمال بروز NAS به عوامل مختلفی بستگی دارد؛ از جمله:
– نوع ماده مصرف‌شده
– مقدار و دفعات مصرف
– مدت‌زمان وابستگی مادر
– زمان آخرین مصرف
– مصرف هم‌زمان چند ماده
– شرایط جسمی و سن بارداری نوزاد
– عوامل ژنتیکی و متابولیکی
در یک مطالعه چندمرکزی ایرانی که در مجله Iranian Journal of Neonatology منتشر شده است، ۱۰۰ نوزاد متولدشده از مادران وابسته به مواد مخدر بررسی شدند. در این پژوهش، ۶۰ درصد نوزادان علائم سندرم محرومیت را نشان دادند.
در همان مطالعه، افزایش تون عضلانی، تحریک‌پذیری و افزایش رفلکس مورو از جمله علائم شایع گزارش شدند.
البته این آمار مربوط به نمونه مورد بررسی در آن پژوهش است و نباید آن را به‌عنوان میزان شیوع NAS در تمام نوزادان یا جمعیت عمومی در نظر گرفت.
درمان سندرم ترک نوزاد چگونه انجام می‌شود؟
خبر خوب این است که سندرم ترک نوزاد در بسیاری از موارد قابل کنترل و درمان است. هدف اصلی درمان، کاهش علائم محرومیت، جلوگیری از عوارض و کمک به تغذیه و رشد طبیعی نوزاد است.
درمان معمولاً با توجه به شدت علائم به دو روش اصلی انجام می‌شود.
۱. درمان غیردارویی
در موارد خفیف و حتی در کنار درمان دارویی، اقدامات حمایتی اهمیت زیادی دارند.
این اقدامات عبارت‌اند از:
– قرار دادن نوزاد در محیطی آرام با نور و صدای کم
– جلوگیری از تحریک بیش از حد نوزاد
– قنداق کردن اصولی و ایمن در صورت مناسب بودن شرایط
– تماس پوست با پوست مادر و نوزاد در شرایط ایمن
– تغذیه منظم و متناسب با توانایی نوزاد
– کمک به تنظیم چرخه خواب و بیداری
– حمایت عاطفی از مادر و فراهم کردن امکان مشارکت او در مراقبت از نوزاد
این روش‌ها می‌توانند به کاهش تحریک‌پذیری نوزاد و بهبود وضعیت خواب و تغذیه کمک کنند.
۲. درمان دارویی
اگر علائم شدید باشند یا اقدامات حمایتی به‌تنهایی کافی نباشند، پزشک ممکن است درمان دارویی را آغاز کند.
برخی داروهای مورد استفاده عبارت‌اند از:
– مورفین خوراکی
– متادون
– بوپرنورفین در شرایط و پروتکل‌های مشخص
– کلونیدین به‌عنوان داروی کمکی در برخی موارد
– فنوباربیتال در شرایط خاص و با تشخیص متخصص
انتخاب دارو و مقدار مصرف آن به شرایط نوزاد و شدت علائم بستگی دارد. این داروها باید صرفاً در محیط درمانی و تحت نظارت متخصص نوزادان استفاده شوند.
پس از کنترل علائم نیز داروها معمولاً به‌صورت تدریجی و طبق برنامه پزشک کاهش پیدا می‌کنند.
آیا شیردهی مادر می‌تواند علائم سندرم ترک نوزاد را کاهش دهد؟
یکی از موضوعات مهم در مراقبت از نوزادان مبتلا به NAS، نقش شیردهی است.
بر اساس برخی مطالعات، شیر مادر می‌تواند به کاهش شدت علائم محرومیت و کوتاه‌تر شدن مدت بستری در بعضی نوزادان کمک کند. همچنین تماس نزدیک مادر و نوزاد و تغذیه با شیر مادر می‌تواند به بهبود آرامش و تنظیم رفتار نوزاد کمک کند.
در یک مقاله مروری منتشرشده در مجله علوم پزشکی رازی در سال ۱۴۰۱، تأثیر شیردهی در مادران وابسته به اوپیوئیدها بر سندرم محرومیت نوزاد بررسی شده است. نتیجه این مطالعه بر نقش مثبت شیردهی در کاهش علائم NAS تأکید دارد.
بااین‌حال، شیردهی برای تمام مادران مصرف‌کننده مواد مناسب نیست. تصمیم‌گیری باید با توجه به نوع ماده، مصرف فعلی یا سابق، درمان نگهدارنده و وضعیت سلامت مادر و نوزاد توسط پزشک انجام شود.
برای مثال، شیردهی در مادرانی که تحت درمان پایدار با متادون یا بوپرنورفین هستند، در بسیاری از شرایط توصیه می‌شود؛ اما مصرف فعال مواد غیرقانونی مانند هروئین یا شیشه می‌تواند محدودیت‌های جدی برای شیردهی ایجاد کند.
بنابراین مادر نباید بدون مشورت با پزشک درباره شروع یا قطع شیردهی تصمیم بگیرد.
آیا می‌توان از بروز سندرم ترک نوزاد جلوگیری کرد؟
بله. یکی از مهم‌ترین راهکارها برای کاهش خطر NAS، شناسایی و درمان وابستگی مادر پیش از بارداری یا در همان مراحل ابتدایی بارداری است.
برخی اقدامات مؤثر عبارت‌اند از:
۱. درمان اعتیاد پیش از بارداری: زنانی که قصد بارداری دارند و به مواد مخدر وابستگی دارند، بهتر است پیش از اقدام به بارداری برای درمان تخصصی مراجعه کنند.
۲. دریافت مراقبت‌های منظم دوران بارداری: معاینات منظم پزشکی به شناسایی مشکلات احتمالی مادر و جنین کمک می‌کند.
۳. درمان نگهدارنده تحت نظارت پزشک: در مادران وابسته به اوپیوئیدها، استفاده از روش‌های درمانی استاندارد مانند متادون یا بوپرنورفین می‌تواند نسبت به مصرف غیرقانونی و نامنظم مواد ایمن‌تر باشد.
۴. پرهیز از قطع ناگهانی مواد یا دارو: قطع خودسرانه و ناگهانی مواد افیونی در دوران بارداری ممکن است خطرناک باشد. برنامه درمان باید توسط پزشک متخصص تنظیم شود.
۵. اطلاع‌رسانی به تیم درمان: مادر باید درباره نوع ماده مصرفی، مدت مصرف و داروهای مورد استفاده با پزشک و تیم درمان صادقانه صحبت کند تا مراقبت مناسبی برای نوزاد در نظر گرفته شود.
آیا نوزاد مبتلا به NAS در آینده زندگی طبیعی خواهد داشت؟
این سؤال یکی از مهم‌ترین نگرانی‌های والدین است.
در بسیاری از موارد، نوزادان مبتلا به سندرم ترک با دریافت مراقبت مناسب، علائم خود را پشت سر می‌گذارند و می‌توانند رشد طبیعی داشته باشند.
اما نتیجه نهایی به عوامل مختلفی بستگی دارد؛ از جمله شدت علائم، نوع ماده مصرف‌شده، شرایط دوران بارداری، وجود عوارض همراه و کیفیت مراقبت‌های پس از تولد.
برخی نوزادان ممکن است در آینده به پیگیری بیشتری از نظر رشد جسمی، تکامل عصبی، مهارت‌های حرکتی، گفتار و رفتار نیاز داشته باشند.
به همین دلیل، حتی پس از کنترل علائم ترک و ترخیص از بیمارستان، مراجعه منظم به متخصص کودکان و ارزیابی روند رشد و تکامل اهمیت زیادی دارد.
نقش خانواده در بهبود وضعیت نوزاد
درمان سندرم ترک نوزاد فقط به دارو و مراقبت‌های بیمارستانی محدود نمی‌شود. حمایت خانواده نیز نقش مهمی در روند بهبودی دارد.
مادرانی که با وابستگی به مواد دست‌وپنجه نرم می‌کنند، نباید به دلیل ترس از قضاوت یا برخورد نامناسب کادر درمان، اطلاعات مربوط به مصرف مواد را پنهان کنند.
حمایت همسر و اعضای خانواده، فراهم کردن محیطی امن، مشارکت در مراقبت از نوزاد و کمک به ادامه درمان اعتیاد مادر می‌تواند شرایط بهتری برای سلامت مادر و کودک ایجاد کند.
همچنین لازم است پس از ترخیص، مادر برای درمان وابستگی و پیشگیری از بازگشت به مصرف مواد همچنان تحت حمایت متخصصان اعتیاد و خدمات روان‌شناختی قرار داشته باشد.
پرسش‌های متداول درباره سندرم ترک نوزاد (NAS)
آیا نوزاد از همان لحظه تولد علائم ترک را نشان می‌دهد؟
خیر. علائم ممکن است چند ساعت تا چند روز پس از تولد ظاهر شوند. زمان شروع به نوع ماده مصرف‌شده و شرایط نوزاد بستگی دارد.
آیا سندرم ترک نوزاد خطر مرگ دارد؟
NAS به‌خودی‌خود در بسیاری از موارد با درمان و مراقبت مناسب قابل کنترل است؛ اما عوارض شدید مانند تشنج، کم‌آبی، اختلالات تغذیه‌ای و مشکلات همراه می‌توانند خطرناک باشند. به همین دلیل ارزیابی و مراقبت پزشکی ضروری است.
آیا نوزاد مبتلا به سندرم ترک باید در NICU بستری شود؟
همه نوزادان مبتلا نیازمند بستری در NICU نیستند. برخی با مراقبت و پایش در بخش معمول نوزادان مدیریت می‌شوند؛ اما نوزادانی که علائم شدید یا عوارض جدی دارند ممکن است به مراقبت‌های ویژه نیاز پیدا کنند.
آیا مصرف یک‌بار مواد در دوران بارداری هم می‌تواند به نوزاد آسیب برساند؟
مصرف حتی یک‌بار برخی مواد می‌تواند برای جنین خطرآفرین باشد؛ اما بروز NAS به عوامل مختلفی وابسته است و صرف یک‌بار مصرف به معنای ابتلای قطعی نوزاد به سندرم ترک نیست.
آیا سندرم ترک نوزاد درمان قطعی دارد؟
بیشتر علائم حاد محرومیت با مراقبت مناسب و در صورت نیاز درمان دارویی کنترل می‌شوند. بااین‌حال، پیگیری رشد و تکامل نوزاد پس از ترخیص اهمیت دارد و نمی‌توان بدون بررسی وضعیت کودک درباره نبود عوارض بلندمدت اظهارنظر قطعی کرد.
اگر مادر در دوران بارداری متادون مصرف کرده باشد، نوزاد حتماً دچار ترک می‌شود؟
خیر. مصرف متادون در دوران بارداری می‌تواند خطر NAS را افزایش دهد، اما بروز و شدت علائم در همه نوزادان یکسان نیست. درمان نگهدارنده مادر نباید صرفاً از ترس بروز سندرم ترک به‌صورت خودسرانه قطع شود.
جمع‌بندی
سندرم ترک نوزاد یا NAS یکی از عوارض احتمالی مواجهه جنین با مواد وابستگی‌آور، به‌ویژه اوپیوئیدها، در دوران بارداری است. این وضعیت می‌تواند پس از تولد با علائمی مانند لرزش، گریه شدید، بی‌قراری، اختلال خواب، مشکلات تغذیه و در موارد شدیدتر تشنج همراه باشد.
اگرچه سندرم ترک نوزاد می‌تواند برای خانواده نگران‌کننده باشد، اما تشخیص زودهنگام، مراقبت تخصصی، درمان مناسب و پیگیری رشد کودک نقش مهمی در بهبود وضعیت او دارند.
مهم‌ترین نکته این است که اعتیاد مادر نباید مانعی برای دریافت مراقبت‌های پزشکی باشد. درمان وابستگی مادر در دوران بارداری، بدون قضاوت و با نظارت متخصصان، یکی از مؤثرترین راهکارها برای محافظت از سلامت مادر و نوزاد است.
منابع علمی و پژوهشی
1. نایری، فاطمه و همکاران (۲۰۱۵). Frequency of Neonatal Abstinence Syndrome (NAS) and Type of the Narcotic Substance in Neonates Born from Drug Addicted Mothers. مجله Iranian Journal of Neonatology، دوره ۵، شماره ۴، صفحات ۱ تا ۵.
ویراساینس
2. حاجی عراقی، نیلوفر و موسوی، مریم (۱۴۰۱). «تأثیر شیردهی در مادران وابسته به مصرف مواد مخدر بر سندروم محرومیت نوزاد: یک مطالعه مروری». مجله علوم پزشکی رازی، سال ۲۹، شماره ۱۱، صفحات ۱۹۵ تا ۲۰۳
درباره کلینیک ترک اعتیاد پویان
اولین مرکز درمان سوء مصرف مواد با مجوز رسمی از دانشگاه علوم پزشکی استان گیلان
کلینیک ترک اعتیاد پویان (سال تاسیس : 1385)
دکتر سیده زهرا پیرو نذیری
ساعت کار صبح ها 9 الی 13 و عصر ها 17 الی 21
آدرس : رشت – خیابان مطهری – بین مسجد چهار برادران و سه راه حاجی آباد – ساختمان حکمت – طبقه 2
تلفن : 013-32330485
013-32341501
