رمانهای غیردارویی برای اختلال مصرف ماریجوانا (Cannabis Use Disorder یا CUD) بهویژه در سالهای اخیر توجه زیادی را جلب کردهاند. با توجه به افزایش شیوع مصرف این ماده در جوامع مختلف، بهویژه در میان جوانان، پژوهشها بر اثربخشی رویکردهای رواندرمانی و حمایتی تأکید دارند. در ادامه، به بررسی جامع این درمانها میپردازیم.
۱. شناخت درمانی شناختی (CBT)
شناخت درمانی شناختی یکی از مؤثرترین روشهای درمانی برای اختلال مصرف ماریجوانا محسوب میشود. این رویکرد بر شناسایی و تغییر الگوهای فکری و رفتاری منفی تمرکز دارد. در CBT، افراد یاد میگیرند که محرکهای مصرف را شناسایی کرده و با استفاده از مهارتهای مقابلهای، از مصرف خودداری کنند. تحقیقات نشان دادهاند که CBT میتواند به کاهش میزان مصرف و پیشگیری از عود کمک کند.
۲. انگیزش درمانی (MET)
انگیزش درمانی بر افزایش انگیزه فرد برای تغییر رفتار تمرکز دارد. در این روش، درمانگر با استفاده از تکنیکهای مصاحبهای، فرد را به سمت پذیرش درمان و تغییر رفتار هدایت میکند. مطالعات نشان دادهاند که MET میتواند بهویژه در مراحل اولیه درمان مؤثر باشد.
۳. مدیریت تقویت (Contingency Management)
در این رویکرد، رفتارهای مثبت مانند عدم مصرف با پاداشهای مشخص تقویت میشوند. این روش بر اساس اصول شرطیسازی عمل میکند و میتواند به افزایش انگیزه فرد برای ترک کمک کند.
۴. پیشگیری از عود (Relapse Prevention)
پیشگیری از عود بر شناسایی و مدیریت موقعیتهای پرخطر تمرکز دارد. در این رویکرد، افراد یاد میگیرند که چگونه با موقعیتهایی که ممکن است منجر به مصرف مجدد شوند، مقابله کنند. این روش بهویژه در مراحل پایانی درمان اهمیت دارد.
۵. رویکرد تقویت جامعه و آموزش خانواده (CRAFT)
CRAFT یک رویکرد درمانی است که بر مشارکت خانواده در فرآیند درمان تأکید دارد. در این روش، اعضای خانواده یاد میگیرند که چگونه از تکنیکهای حمایتی برای تشویق فرد به درمان استفاده کنند. تحقیقات نشان دادهاند که CRAFT میتواند بهویژه در مورد افرادی که تمایلی به پذیرش درمان ندارند، مؤثر باشد.
۶. گروههای حمایتی و خودیاری
گروههای حمایتی مانند Marijuana Anonymous بر اساس اصول دوازدهمرحلهای مشابه با Alcoholics Anonymous فعالیت میکنند. این گروهها فضایی را برای به اشتراکگذاری تجربیات و حمایت متقابل فراهم میکنند که میتواند در فرآیند بهبودی مؤثر باشد.
۷. ورزش و فعالیت بدنی
تحقیقات نشان دادهاند که افزودن فعالیت بدنی به برنامههای درمانی میتواند به کاهش مصرف مواد و بهبود سلامت عمومی کمک کند. ورزش میتواند به کاهش اضطراب، افسردگی و بهبود کیفیت خواب کمک کند.
نتیجهگیری
درمانهای غیردارویی برای اختلال مصرف ماریجوانا شامل رویکردهای متنوعی هستند که میتوانند بهطور مؤثری در کاهش مصرف و پیشگیری از عود کمک کنند. ترکیب این روشها با یکدیگر و همچنین با حمایتهای اجتماعی میتواند اثربخشی درمان را افزایش دهد. مهم است که درمانها متناسب با نیازهای فردی و شرایط خاص هر شخص تنظیم شوند.
*****************
درباره کلینیک
اولین مرکز درمان سوء مصرف مواد با مجوز رسمی از دانشگاه علوم پزشکی استان گیلان
کلینیک ترک اعتیاد پویان (سال تاسیس : 1385)
دکتر سیده زهرا پیرو نذیری
ساعت کار صبح ها 9 الی 13 و عصر ها 17 الی 21
آدرس : رشت – خیابان مطهری – بین مسجد چهار برادران و سه راه حاجی آباد – ساختمان حکمت – طبقه 2
تلفن : 33330485 013 – 33341501 013
پست الکترونیک :info@pooyanclinic.ir
اینستاگرام : instagram.com/pooyan_clinic
