اعتیاد یک مشکل بزرگ برای مردم و جامعه است. هر روز آدمهای زیادی به خاطر مصرف مواد دچار مشکلات جدی میشوند. حتی اگر کسی ترک کند، همیشه این خطر وجود دارد که دوباره به سراغ مواد برود. این برگشت به اعتیاد را «عود» میگویند. هدف این تحقیق این بود که بفهمیم چه عواملی باعث میشود کسانی که ترک کردهاند، دوباره شروع به مصرف کنند.
روش انجام تحقیق
در این پژوهش، ۲۲۸ نفر از کسانی که در سال ۱۳۸۸ به مراکز ترک اعتیاد در استان آذربایجان غربی مراجعه کرده بودند، شرکت کردند. با این افراد مصاحبه شد و پرسشنامههایی درباره زندگیشان، دلایل شروع دوباره مصرف، شرایط خانوادگی، اقتصادی و اجتماعیشان پر شد. اطلاعات جمعآوریشده با نرمافزار آماری بررسی شد.
نتایج مهم تحقیق
۱. عوامل فردی
بیشتر افراد گفتند که دلیل برگشتشان به اعتیاد، مشکلات روحی، احساس تنهایی، شکست در زندگی (مثل شکست عشقی یا در درس)، و نداشتن انگیزه برای زندگی بوده است. بعضی هم برای فرار از درد جسمی یا بیماری دوباره مصرف کرده بودند.
۲. عوامل خانوادگی
بسیاری از شرکتکنندگان گفتهاند که روابط بد با خانواده، دعوا با همسر یا فرزندان، مشکلات مالی در خانه، یا حتی مصرف مواد توسط یکی از اعضای خانواده، باعث برگشتشان شده است.
۳. عوامل اجتماعی
ارتباط داشتن با دوستان معتاد، زندگی در محلههای پرخطر، بیکاری، و دسترسی آسان به مواد، از دلایل مهم اجتماعی برای عود اعتیاد بود.
۴. عوامل اقتصادی
بیکاری، فقر و شکست مالی، باعث ناامیدی افراد و برگشتشان به مصرف شده است.
۵. عوامل فرهنگی
نبودن برنامه برای پر کردن اوقات فراغت، نداشتن آگاهی درباره مضرات اعتیاد، باورهای غلط مثل اینکه “مواد باعث آرامش میشود”، و عادی شدن مصرف در جامعه، همگی تأثیر زیادی داشتهاند.
نتیجهگیری
تحقیق نشان داد که هیچکدام از عوامل بهتنهایی باعث برگشت به اعتیاد نمیشوند، بلکه ترکیبی از مشکلات فردی، خانوادگی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی است که باعث میشود فرد دوباره سراغ مواد برود. برای جلوگیری از این اتفاق، باید:
آگاهیرسانی و آموزش گسترده انجام شود.
به خانوادهها مشاوره داده شود.
خدمات رواندرمانی و حمایتهای اجتماعی تقویت شود.
شغل و سرگرمی مناسب برای افراد فراهم شود.
پیشنهادها
مشاوره روانی باید نهفقط برای معتاد بلکه برای خانوادهاش هم انجام شود.
آموزش مهارتهای زندگی و مقابله با استرس در مدارس و مراکز ترک اعتیاد گسترش یابد.
برنامههای فرهنگی و تفریحی برای جوانان طراحی شود.
سیاستهایی برای کاهش دسترسی به مواد و کنترل محیطهای پرخطر اجرا گردد.
*****************
درباره کلینیک
اولین مرکز درمان سوء مصرف مواد با مجوز رسمی از دانشگاه علوم پزشکی استان گیلان
کلینیک ترک اعتیاد پویان (سال تاسیس : 1385)
دکتر سیده زهرا پیرو نذیری
ساعت کار صبح ها 9 الی 13 و عصر ها 17 الی 21
آدرس : رشت – خیابان مط%8
